Vodič kroz pravila o zapošljavanju, kretanju i boravku stranaca u Srbiji
Kako ima mnogo nedoumica u vezi sa zapošljavanjem, kretanjem i boravkom stranaca u našoj zemlji, u ovom tekstu dajemo kratki pregled osnovnih pravila.
Pod pojmom „stranac“ podrazumeva se svako lice koje nema državljanstvo Republike Srbije. Srpsko zakonodavstvo poznaje posebna pravila za strane državljane koji se tiču njihovog kretanja, boravka i zapošljavanja u RS.
Kretanje i boravak stranaca u RS
Osnovna obaveza stranca i lica koje pruža usluge smeštaja strancu je da izvrše prijavu boravka nadležnoj policijskoj upravi u roku od 24h od dana ulaska u Srbiju (prijava boravišta ili „beli karton“). U pogledu samog boravka u RS, Zakon o strancima (ZOS) poznaje sledeće vrste boravka:
- boravak u trajanju do 90 dana
- privremeni boravak
- stalno nastanjenje
Načelno, stranci mogu boraviti u RS do 90 dana bez vize, ali postoje izuzeci u kojima nije moguće ući u RS bez prethodno izdate vize. Ovo opšte pravilo o dužini boravka ne važi ni u slučaju kada sam osnov boravka nužno implicira i posedovanje privremenog boravka (npr. radno angažovanje). Privremeni boravak se odobrava strancu koji namerava da boravi u RS duže od 90 dana po nekom od sledećih osnova: rad i zapošljavanje, obavljanje privredne ili druge profesionalne delatnosti (npr. osnivanje privrednog društva, imenovanje za zastupnika ili u organe privrednog društva), školovanje, studiranje ili specijalizacija, naučno-istraživački rad, spajanje porodice, a u praksi se sve više pojavljuje kao faktički osnov (odnosno osnov koji nije propisan u samom zakonu) pravo svojine na nepokretnosti koja se nalazi u RS.
Prilikom apliciranja za privremeni boravak, stranac je dužan da dokumentuje osnovanost svog boravka (npr. ugovor o radu, rešenje Agencije za privredne registre o imenovanju na mesto zastupnika…), kao i da dokaže da ispunjava uslove za život i boravak u RS (da raspolaže sa dovoljno sredstava za izdržavanje, da je zdravstveno osiguran…). Privremeni boravak se odobrava najduže do jedne godine ( i može se produžavati).
Više informacija o zapošljavanju i radu stranaca na teritoriji RS možete pročitati u novom informacionom biltenu advokatske kancelarije „Tomić Sinđelić Groza“.
Izvor: Advokatska kancelarija „Tomić Sinđelić Groza“
